Dagelijkse verzorging De ontwikkeling van de ogen

Hoe verloopt de ontwikkeling van de ogen? Wij hebben onderzoek gedaan voor alle jonge ouders onder jullie...

Tijdens de eerste weken lijkt je baby niet veel meer te doen dan eten, slapen, huilen en vieze luiers produceren die jij mag verschonen. Maar ondertussen werken alle zintuigen van je kleintje al volop en ziet, hoort en ruikt hij alles van zijn nieuwe omgeving.

Wat kan mijn baby zien?

Als een baby wordt geboren, functioneren de ogen meteen. Zelfs te vroeg geboren baby's kunnen zien, want het kijkvermogen van de ogen is na zeven maanden zwangerschap al ontwikkeld. Je baby is nog maar klein, maar de ogen zijn al 70% van de volwassen grootte.

De ogen van een pasgeboren baby kunnen nog niet goed focussen en de optimale afstand om iets te kunnen zien ligt tussen de 20 en 40 cm. Dat komt overeen met de afstand tussen het gezicht van moeder en van de baby tijdens de borstvoeding. Het is niet bekend of dat de reden is, of dat het gewoon toeval is, maar het is aannemelijk dat deze afstand in de evolutie zo is ontstaan vanwege de borstvoeding.

Pasgeboren baby's zijn gefascineerd door zwart-witcontrasten, en niet door al die leuke plaatjes van Donald Duck of Hans en Grietje.

 

Kleuren zien

Het vermogen om kleuren te onderscheiden is waarschijnlijk de eerste drie maanden nog niet goed ontwikkeld. Rond twee maanden kan een baby de kleuren rood, oranje, groen en geel zien. Kort daarna volgen de blauwtinten. Daarom hebben pasgeboren baby's vaak meer belangstelling voor licht-donkercontrasten dan voor kleurige voorwerpen en houden ze meer van patronen met gebogen lijnen dan met rechte lijnen. Door deze fascinatie voor licht-donkercontrasten zijn de zwart-witte mobiles en speeltjes zo populair geworden.

Gezichten herkennen

Een ander interessant aspect van het kijkvermogen van pasgeboren baby's is dat ze een voorkeur voor menselijke gezichten hebben. Dit komt doordat een deel van de hersenen speciaal gereserveerd lijkt voor het herkennen van gezichten. Pasgeboren baby's worden van nature aangetrokken door zelfs de vage omtrekken van een menselijk gezicht. Deze herkenning draagt bij aan het ontstaan van de band tussen moeder en kind, met name tijdens de borstvoeding. Rond vier maanden kan je baby jouw gezicht onderscheiden van dat van vreemden. Het gezichtje zal oplichten als de baby je ziet. Naast gezichten zijn heldere en bewegende dingen favoriet om naar te kijken bij pasgeboren baby's.

Hoewel je baby dus al kan zien, moet zijn kijkvermogen nog wel worden verscherpt, vooral het focussen op grotere afstanden. De meest ouders weten maar al te goed dan hun kindje soms scheel kijkt! Dat is normaal. De oogspieren van je baby worden in de loop van de volgende maanden sterker en rijper. Baby's leren snel om te focussen en accommoderen. Rond zes weken kunnen ze dingen op 30 tot 60 cm scherp zien. Als ze vier maanden zijn, kunnen ze dingen dichtbij bijna net zo goed zien als volwassenen en met zes maanden is het gezichtsvermogen helemaal ontwikkeld.

Hoe vaag is vaag?

Onderzoekers van onder andere het Smith-Kettlewell Eye Research Institute (San Francisco) en de universiteit van Californië (Berkeley) hebben gemeten hoe scherp baby's en peuters zien. Daaruit bleek dat baby's in de eerste maand van hun leven een zichtscherpte van ongeveer 20/120 hebben. Dat betekent dat als ze zouden kunnen lezen, ze de grote letter 'E' bovenaan een oogtestkaart zouden kunnen lezen.

Dieptewaarneming

Pasgeboren baby's kunnen diepte nog niet goed waarnemen. Ze kunnen dingen nog niet volledig in drie dimensies zien. Speciale cellen in de hersenen - de zogeheten binoculaire cellen - die input ontvangen vanuit het rechteroog en het linkeroog, zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van dieptewaarneming. De baby moet beide ogen ook zo kunnen coördineren dat ze in dezelfde richting kijken. Dat kan hij in zekere mate al bij zijn geboorte, maar tot de leeftijd van 3 tot 5 maanden gaat dat nog niet perfect.

Moet ik me zorgen maken?

Als je zeker wilt weten dat de zintuigen van je baby in orde zijn, kun je paar eenvoudige testjes doen. Houd een klein lichtje net buiten het zichtveld van je kindje, ongeveer 20 cm van zijn of haar gezichtje. Je baby moet zijn hoofdje draaien om naar het licht te kijken. Wees niet ongerust als de aandacht van je baby niet lang op het lampje blijft gericht - zelfs een korte blik betekent al dat hij of zij het lichtje ziet. Na 4 tot 8 weken begint je baby een bewegend lichtje al met de ogen te volgen.

Kijkt je baby vaak langere tijd scheel, vertel dat dan aan de arts van je baby. Meestal is het niet nodig om er iets aan te doen, maar soms moet dit medisch gecorrigeerd worden. Meld het ook aan de arts als de ogen van je baby troebel of wazig lijken, of als ze rondjes lijken te draaien als je kindje probeert te focussen.

Als je je zorgen maakt of je pasgeboren baby wel goed kan zien, raadpleeg dan onmiddellijk de arts van de baby of een oogarts. Als het nodig is, kunnen zelfs pasgeborenen worden getest met moderne apparatuur. Hoe eerder een eventueel probleem is gesignaleerd, hoe beter.

Je moet je arts ook inlichten als de oogjes erg waterig zijn of als er pus uit de oogjes komt. Dat kan wijzen op een verstopt traanbuisje of een bacteriële conjunctivitis. Bij oudere kinderen (vanaf 2 jaar) kan bacteriële conjunctivitis behandeld worden met antibacteriële oogdruppels of zalf, die verkrijgbaar zijn bij de apotheek. 
Klik hier voor meer informatie over deze aandoening.

Delen: